Welkom bij Sri Sri Ayurveda!

Vata, Pitta, Kapha

 

Onze natuurlijke constitutie of de kwaliteiten waarmee we zijn geboren, wordt prakriti genoemd. Deze constitutie wordt gevormd door de subtiele kwaliteiten van de vijf elementen: aarde, water, vuur, lucht en ether of ruimte. Volgens ayurveda wordt elk mens door bepaalde elementen meer beïnvloed dan andere. De verhouding van de elementen wordt benoemd in drie 'dosha's':

 

  • vata dosha, waarin de elementen lucht en ruimte domineren
  • pitta dosha, waarin de elementen vuur en water domineren
  • kapha dosha, waarin de elementen aarde en water domineren

De verhouding van de elementen op het moment van de conceptie zijn bepalend voor de persoonlijke constitutie van elk individu. Je bent altijd een combinatie van de drie dosha’s, maar één of twee ervan zullen je persoonlijkheid domineren.  

 

De dosha heeft niet alleen een uitwerking op de vorm van het lichaam, maar ook op bepaalde eigenschappen of neigingen ervan zoals de voorkeur voor bepaald voedsel en de spijsvertering. De dosha beïnvloedt ook het karakter en emoties. Zo is bijvoorbeeld het element aarde bij mensen met Kapha dosha herkenbaar in hun solide, robuuste lichaamstype, de neiging tot een tragere spijsvertering, hun goede geheugen en hun emotionele gelijkmatigheid.

 

Bij de meeste mensen bestaat de prakriti uit een combinatie van twee dosha’s. Mensen met bijvoorbeeld een Pitta-Kapha constitutie hebben zowel de eigenschappen van Pitta dosha als Kapha dosha, waarbij Pitta domineert.

 

Ayurveda zegt dat elke ziekte het gevolg is van een onbalans in de persoonlijke constitutie en richt zich op het herstel van deze balans. Wanneer we de eigenschappen van onze eigen constitutie begrijpen zijn we ook zelf beter in staat om datgene te doen wat ons in balans houdt.

 

De kwaliteiten van vata, pitta en kapha

Vata

Vata betreft beweging en beheerst onze motoriek, de zenuwimpulsen. Het is bijvoorbeeld verantwoordelijk voor de ademhaling, de stoelgang en de bloedsomloop.
Kenmerken: lichtheid, droogte, koelte. De geest is beweeglijk, fantasierijk en helder.
Fysieke eigenschappen van vata zijn: relatief minder muur, dus meer kou, vooral in handen en voeten. Weinig vet, tenger en minder geaard (minder aarde) en droog (minder water), gevoelig voor wind en kou en voor koud en licht voedsel.
Bij onbalans: onrustig slapen, neiging tot irritatie, nervositeit en rusteloosheid. De vata-huid is normaal tot droog, heeft weinig talgproductie en is zeer vochtarm.

Pitta

Pitta stuurt transformatie, perceptie, de spijsvertering en hormonen. Het bloed is een belangrijke zetel van pitta. Het regelt ook de lichaamstemperatuur.
Kenmerken: warmte, lichtheid en vochtigheid. Een pitta-type is energiek, dynamisch, intelligent, ordelijk en efficiënt.
Fysieke eigenschappen van pitta zijn: een normale tot gevoelige, roodachtige huid, heeft het meestal warm en last van branderige klachten. Er is relatief weinig aarde, lucht en ether waardoor het vuur gemakkelijk kan overheersen. Meestal zijn pitta-types gemiddeld en sierlijk van lichaamsbouw. Ze hebben een sterke en snelle spijsvertering (vuurelement).
Bij onbalans: veel hitte, aanleg voor hoge bloeddruk door overmatige activiteit en boosheid, eczeem en andere huidklachten.

Kapha

Kapha vormt de structuur en smering van het lichaam en beheerst het beendergestel en het spierstelsel. Ook de vocht- en slijmhuishouding zoals het lymfevocht of de slijmvliezen staan onder invloed van kapha.
Kenmerken: zwaarte, olieachtigheid, traagheid, koelte, vergevingsgezindheid, goed geheugen, veel slaap. Iemand met een kapha constitutie heeft een glanzende huid, dik haar, krachtige tanden en nagels en een zachte glans in de ogen.